Eksport | Import | Inwestycje

Trade.gov.pl

Strona główna > Aktualności > Wielkanocne tradycje a polski rynek jaj
Artykuł

Wielkanocne tradycje a polski rynek jaj

Wielkanoc to czas odnowy, radości i rodzinnych spotkań oraz okazja do celebracji bogatych tradycji kulinarnych. Wśród nich niezmiennie króluje jajko – symbol życia i odrodzenia. Analiza statystyk dotyczących polskiego rynku jaj pokazuje, jak zmieniają się preferencje pod wpływem gospodarki i trendów konsumenckich.

Kompozycja wielkanocna jajkami i baziami na błękitnym tle

Polska, jako szósty gracz na rynku Unii Europejskiej, osiągnęła w 2022 r. poziom produkcji 11,7 mld sztuk jaj. Jesteśmy także największym producentem jaj z chowu klatkowego w UE, gdzie udział kur hodowanych w tym systemie wynosił w 2021 roku 76 proc. Rok 2024 przynosi prognozy cen skupu jaj klasy M na poziomie około 49 zł za 100 sztuk, podkreślając odczuwalną na rynku tendencję wzrostową z cenami wahającymi się od 59,83 zł (jaja klatkowe) do 80,48 zł (jaja z wolnego wybiegu) za 100 sztuk.

Eksport i import

W ciągu ostatnich lat Polska nie tylko utrzymała, ale wręcz umocniła swoją pozycję na europejskim rynku jaj, co jest wynikiem zarówno wysokiej jakości produktów, jak i strategicznego podejścia do handlu międzynarodowego. Niemcy, Holandia i Wielka Brytania są głównymi odbiorcami polskich jaj, co odzwierciedla silne powiązania handlowe i dobrą reputację polskich producentów. Wartość eksportu do Niemiec wzrosła z 54,8 mln EUR w 2021 roku do 120,7 mln EUR w 2023 roku, co świadczy o znacznym wzroście zapotrzebowania na polskie jaja w tym kraju.

Polska, dzięki zróżnicowanym metodom produkcji, od chowu klatkowego po ekologiczny, jest w stanie dostarczać produkty dopasowane do różnorodnych potrzeb i wymagań odbiorców międzynarodowych. Eksport jaj nie ogranicza się jedynie do Europy. Kierunki takie jak Singapur czy kraje Bliskiego Wschodu, choć stanowią mniejszy udział w polskim eksporcie, są dowodem na globalny zasięg sektora.

Grafika - eksport i import jaj

Skupiając się na danych dotyczących importu, zauważamy wyraźne trendy i zmiany w dynamice przywozu jaj do Polski. Analizując konkretne liczby, import z Holandii wzrósł z 10,4 mln EUR w 2021 roku do 16,1 mln EUR w 2023 roku, a Ukraina – jako jeden z nowszych graczy na polskim rynku – zaskoczyła wzrostem wartości importu do Polski z 3,6 mln w 2022 roku do 15,9 mln EUR w 2023 roku. Niemcy zanotowały nieznaczny wzrost z 8,2 mln EUR w 2021 roku do 8,8 mln EUR w 2023 roku.

Konsumpcja jaj w Polsce

W 2022 roku przeciętny Polak zjadał ponad 10 jaj miesięcznie, co stanowi ponad 30-procentowy spadek w stosunku do 2000 roku. Ten trend może być powiązany z kilkoma czynnikami, w tym wzrostem cen jaj, spowodowanym między innymi ptasią grypą, rosnącymi kosztami produkcji, oraz ograniczeniami w handlu międzynarodowym wywołanymi pandemią. Warto zauważyć, że mimo tych wyzwań jajko pozostaje niezastąpionym elementem polskiej diety i tradycji wielkanocnych.

Grafika obrazująca spożycie jaj w Polsce
Spożycie jaj w Polsce – źródło: Statista

Jajko w polskich tradycjach wielkanocnych

W tradycjach wielkanocnych jajko jest elementem obowiązkowym. Od malowania pisanek, poprzez święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, aż po poniedziałkowy zwyczaj śmigusa-dyngusa, jajka są wszechobecne.

  1. Pisanki

Pisanki, tradycyjnie malowane lub barwione jajka, są jednym z najbardziej charakterystycznych symboli Wielkanocy w wielu kulturach. Ich historia i symbolika są głęboko zakorzenione w chrześcijaństwie, ale też sięgają jeszcze dalszych, przedchrześcijańskich wierzeń. Pisanki symbolizują odrodzenie, nowe życie i nadzieję.

Z czasem techniki dekorowania jajek stały się bardziej złożone, obejmując różnorodne metody w zależności od regionu, w którym powstają. Do najbardziej znanych należą:

  • kraszanki – jednokolorowe jajka barwione naturalnymi barwnikami pochodzącymi z cebuli, buraków czy też liści orzecha.
  • pisanki właściwe – jajka zdobione za pomocą wosku, który po nałożeniu na powierzchnię jajka i zanurzeniu w barwniku, tworzy wzory.
  • drapanki – jajka barwione na jeden kolor, z którego następnie zdrapuje się wzory, odsłaniając naturalny kolor skorupki.
  • nalepianki – jajka, na których przykleja się wzory z papieru, tkanin lub suszonych roślin.
  • Święconka

W Wielką Sobotę Polacy biorą udział w obrzędzie święcenia pokarmów, zwanym Święconką. Koszyki wypełnione są próbkami wielkanocnych potraw (chleb, kiełbasa, babka wielkanocna, cukrowy baranek i oczywiście jajka), które mają zostać poświęcone. Jajka w koszyczkach są symbolem życia i zmartwychwstania, a także odrodzenia przyrody, które przychodzi wiosną.

  • Śmigus-dyngus

Drugiego dnia Świąt Wielkanocnych, znanego w Polsce jako lany poniedziałek lub śmigus-dyngus, polewa się wodą bliskich i znajomych. Chociaż głównym elementem tej tradycji jest woda, jajka również mają swoje miejsce jako dar dla tych, którzy nas „oblali”.

Przyszłość polskiego rynku jaj

Tradycje wielkanocne, choć głęboko zakorzenione w polskiej kulturze, nie są jednak odporne na zmiany. Rosnące ceny jaj mogą wpływać na sposób, w jaki Polacy przygotowują świąteczne potrawy, skłaniając do poszukiwania alternatywnych źródeł lub ograniczania ilości jajek w przepisach. Zmienia się także świadomość ekologiczna i zainteresowanie pochodzeniem produktów, co może skłaniać do wyboru jaj z bardziej etycznych źródeł.

Rynek jaj w Polsce stoi przed wieloma wyzwaniami, w tym przed dalszymi zmianami w regulacjach dotyczących dobrostanu zwierząt, które mogą wpłynąć na koszty produkcji i ceny dla konsumentów. Jednocześnie istnieje potencjał wzrostu poprzez adaptację do zmieniających się trendów konsumenckich, w szczególności rosnącego zainteresowania produktami z chowu wolnowybiegowego, ściółkowego oraz ekologicznego. Przyszłość rynku jaj w Polsce będzie w dużym stopniu zależała od zdolności producentów do zrównoważenia tych tendencji z wymaganiami ekonomicznymi i ekologicznymi.

Święta Wielkanocne pozostają ważnym momentem w polskiej tradycji, a jajko – symbol życia i odrodzenia – nadal zajmuje centralne miejsce w obchodach. Ostatecznie, jak pokazują statystyki i tendencje, polski rynek jaj jest dynamiczny i podatny na zmiany, zarówno te wynikające z wewnętrznych wyzwań branżowych, jak i zewnętrznych czynników społecznych i ekonomicznych.

Źródła:

  • Egg production in Poland | Nieuwsbericht | Agroberichten Buitenland
  • Polska: miesięczne spożycie jaj 2022 | Statystyka (statista.com)
  • Towary – GUS
  • Monitoring Branżowy: Rynek jaj w Polsce – ocena sytuacji z uwzględnieniem wpływu wojny (pkobp.pl)
  • Wszystko
  • Aktualności (24)
  • Wiedza (18)
  • Kalendarz (104)
  • Centrum Wsparcia (57)
Wyszukiwanie zaawansowane

Portal Promocji Eksportu używa plików cookies, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego komputera lub innego urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki tak, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Prywatności i Regulaminie.