Rekordowy eksport polskich zbóż w 2023 r.

Warunki pogodowe w sezonie 2023/2024 były nietypowe. Ciepła jesień i luty, wiosenne przymrozki oraz niedobór wody wpłynęły na przebieg żniw. Według wstępnych szacunków Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), zbiory zbóż podstawowych w Polsce w 2024 roku wyniosą 25,6 mln ton. To o 4 proc. mniej niż w 2023 r., kiedy to zebrano 26,5 mln ton. Zbiory pszenicy mają wynieść 12,3 mln ton, czyli o 6 proc. mniej niż rok wcześniej. W obliczu tych trudności kluczowe będzie utrzymanie wysokiego poziomu eksportu, który w ubiegłym roku wyniósł rekordowe 13,7 mln ton.

Sytuacja na polskim rynku zbóż

Ceny zbóż w Polsce w okresie 29 lipca – 4 sierpnia 2024 r. były znacznie niższe niż w poprzednich latach. Według Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) MRiRW, w porównaniu do 2023 r. ceny spadły o 10-52 proc., a średnio o 14 proc. w stosunku do 2021 r. Pszenica konsumpcyjna kosztowała średnio 850 zł/tonę, natomiast kukurydza paszowa 884 zł/tonę. Rolnicy coraz częściej decydują się na magazynowanie swoich zbiorów, licząc na lepsze ceny w przyszłości.

Eksport zbóż

W 2023 r. Polska wyeksportowała rekordowe 13,7 mln ton zbóż. Był to wzrost o 50 proc. w stosunku do poprzedniego roku. Od stycznia do maja 2024 r. wyeksportowano już prawie 5 mln ton zbóż. Zdaniem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które zaprezentowało wyniki, prognozowana wysoka produkcja wymuszać będzie utrzymanie tego tempa eksportu, aby zbilansować rynek.

Tranzyt zbóż z Ukrainy

Jak podaje MRiRW w lipcu 2024 r. tranzyt zbóż (pszenica, kukurydza, rzepak) z Ukrainy przez Polskę wyniósł około 160 tys. ton. Na razie nie odnotowano niepokojących trendów w tym zakresie. Sytuacja jest stabilna, co sprzyja zarówno polskim rolnikom, jak i rynkowi wewnętrznemu.

Światowy i europejski rynek zbóż

Według prognoz Międzynarodowej Rady Zbożowej (IGC) w sezonie 2024/2025 światowa produkcja zbóż może osiągnąć rekordowy poziom 2 320,9 mln ton. Oznacza to wzrost o 21,7 mln ton w porównaniu do poprzedniego sezonu. Jednak zużycie zbóż przewyższy produkcję, co spowoduje spadek zapasów do 586 mln ton.

W Unii Europejskiej prognozowana produkcja zbóż to 271,6 mln ton, co stanowi wzrost o 0,6 proc. w porównaniu do ubiegłego roku. Zbiory pszenicy zwyczajnej mają wynieść 120,8 mln ton, co oznacza spadek o 3,8 proc. w stosunku do 2023 r. (dane z raportu Komisji Europejskiej). Największe spadki produkcji zbóż spodziewane są we Francji, na Węgrzech, w Rumunii i we Włoszech.

Wyzwania na 2024 r.

Polski rynek zbóż stoi przed wyzwaniami związanymi z nietypowymi warunkami pogodowymi oraz spadkiem cen. Kluczowym elementem będzie utrzymanie wysokiego poziomu eksportu, aby zbilansować rynek. Z kolei sytuacja na światowym rynku zbóż wskazuje na wzrost produkcji, jednak globalne zużycie może przewyższyć podaż, co wpłynie na przyszłe ceny i dostępność zbóż.

Źródła:

• Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
• Komisja Europejska
• Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) MriRW, ,,Rynek zbóż – notowania za okres 29.07-04.08.2024 r.”
• Główny Urząd Statystyczny, ,,Wstępny szacunek głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych w 2023 roku”
• Międzynarodowa Rada Zbożowa (IGC), ,,Grain Market Report”