Regulacje prawne dotyczące sztucznej inteligencji w Wielkiej Brytanii

Pod koniec 2025 roku w Wielkiej Brytanii nie było osobnej regulacji dotyczącej sztucznej inteligencji. Biała Księga Rządu Wielkiej Brytanii w sprawie regulacji dotyczących sztucznej inteligencji z dnia 3 sierpnia 2023 roku oraz pisemna odpowiedź z dnia 6 lutego 2024 roku na opinie otrzymane w ramach konsultacji dotyczących Białej Księgi wskazują, że Wielka Brytania nie zamierza w najbliższej przyszłości wprowadzać horyzontalnych regulacji dotyczących sztucznej inteligencji.

Regulacje prawne w zakresie sztucznej inteligencji w Wielkiej Brytanii

Dotychczas istniejące brytyjskie sektorowe organy regulacyjne nadzorują zagadnienia AI w poszczególnych sektorach. Do takich organów należą m.in.:

• niezależny organ odpowiedzialny za ochronę praw do informacji, w tym ochronę danych osobowych (RODO) i promowanie otwartości władz publicznych, czyli Biuro Komisarza ds. Informacji – Information Commissioner’s Office (w skrócie ICO),
• brytyjski organ powołany do kontroli rynku mediów i telekomunikacji – Office of Communications (Ofcom),
• Urząd Nadzoru Finansowego – Financial Conduct Authority (FCA),
• Urząd ds. Konkurencji i Rynków – Competition and Markets Authority (CMA).

Ministerstwo Nauki, Innowacji i Technologii Wielkiej Brytanii (DSIT) kieruje krajowymi działaniami w zakresie regulacji dotyczących sztucznej inteligencji i koordynuje działania organów regulacyjnych sektora.

Rząd brytyjski preferując pro-innovation, flexible and principles-based approach –proinnowacyjne, elastyczne podejście do sztucznej inteligencji, odwołuje się do pięciu głównych zasad: bezpieczeństwo i solidność, przejrzystość, uczciwość, odpowiedzialność, oraz możliwość kwestionowania i dochodzenia roszczeń. Istniejące w Wielkiej Brytanii organy regulacyjne działają zgodnie z wymienionymi zasadami, by zapewnić odpowiedzialny rozwój i wykorzystanie sztucznej inteligencji.

Przykładowe rozwiązania sektorowe oraz wsparcie dla przedsiębiorców w zakresie regulacji dotyczących sztucznej inteligencji

Podejście wybrane przez rząd Wielkiej Brytanii pozwala na zachowanie elastyczności regulacji w dynamicznie zmieniającym się świecie sztucznej inteligencji. Poszczególne organy regulacyjne zostały zawezwane do opublikowania strategii dotyczących sztucznej inteligencji. Obok sektorowych regulatorów (lotnictwo, transport, medycyna, itp.) takie strategie opublikowały wymienione wcześniej ICO, Ofcom, FCA i CMA. Organy te, widząc że w miarę rozwoju technologii pojawiają się nowe możliwości, które mogą przynieść lepsze rezultaty konsumentom i przedsiębiorstwom, wspierają innowacje AI, jednocześnie łagodząc ryzyka.

I tak np. brytyjski regulator ochrony danych – ICO – traktuje sztuczną inteligencję priorytetowo. Opublikował szczegółowe wytyczne dotyczące sztucznej inteligencji i biometrii. Oczekuje, że organizacje będą budować zaufanie już na etapie projektowania i będą one gotowe dzielić się swoimi procesami oceny ryzyka. Proponuje również praktyczne wsparcie (ICO AI and data protection risk toolkit) dla organizacji z sektora publicznego, prywatnego i trzeciego oceniających ryzyko naruszenia praw i wolności jednostki, jakie stwarzają ich własne systemy sztucznej inteligencji. Natomiast Ofcom, walcząc z deepfake’ami  i szeregiem innych poważnych zagrożeń online, wdrożył ustawę o bezpieczeństwie online (Online Safety Act z 2023 roku). Zasady „bezpieczeństwa w fazie projektowania” (‘safety by design’ rules) – które oznaczają, że platformy powinny usuwać nielegalne treści tworzone przez sztuczną inteligencję i oceniać ryzyko związane z wszelkimi zmianami wprowadzanymi w swoich usługach – pomagają stworzyć bezpieczniejsze życie online dla wszystkich użytkowników w Wielkiej Brytanii, a zwłaszcza dzieci, jednocześnie zapewniając firmom technologicznym elastyczność i swobodę innowacji. Ofcom zachęca firmy do wdrożenia zasad przejrzystości i uczciwości w zakresie sztucznej inteligencji w usługach oraz będzie egzekwować przepisy dotyczące wprowadzających w błąd treści generowanych przez sztuczną inteligencję w reklamach i sieciach na podstawie obowiązujących przepisów.

W ramach Forum Współpracy w Zakresie Regulacji Cyfrowych (Digital Regulation Cooperation Forum, DRCF), zrzeszającego od 2020 roku cztery brytyjskie organy regulacyjne odpowiedzialne za regulacje cyfrowe – Urząd ds. Konkurencji i Rynków, Urząd Nadzoru Finansowego, Biuro Komisarza ds. Informacji oraz Ofcom, funkcjonuje AI and Digital Hub, gdzie przedsiębiorcy mogą korzystać z nieformalnych porad dotyczących AI, analizując opracowane studia przypadków.

Istnieją również inne instytucje przydatne dla organizacji budujących lub wdrażających systemy AI, jak np. Instytut Alana Turinga, brytyjski narodowy instytut zajmujący się sztuczną inteligencją, oferujący ramy zapewnienia bezpieczeństwa sztucznej inteligencji, narzędzia do oceny ryzyka, a także wskazówki dotyczące najlepszych praktyk w zakresie odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji.

Proponowany projekt AI (Regulation) Bill

Podczas sesji 2023–2024 w Izbie Lordów złożono projekt ustawy dotyczącej sztucznej inteligencji (AI Bill), by zamiast polegać wyłącznie na regulatorach sektorowych ustanowić systematyczne ramy prawne, które zapewnią transparentność AI, przy jednoczesnej ochronie bezpieczeństwa publicznego i narodowego oraz promocji innowacji i wzrostu gospodarczego. Projekt zawiera przepisy dotyczące piaskownic regulacyjnych, utworzenia niezależnego Urzędu ds. AI oraz powoływania w przedsiębiorstwach specjalnego „Oficera ds. sztucznej inteligencji” odpowiedzialnego za zapewnienie bezpiecznego i etycznego korzystania ze sztucznej inteligencji.

Projekt ustawy został automatycznie odrzucony po rozwiązaniu parlamentu przed wyborami powszechnymi; został ponownie złożony w marcu 2025 roku i jest obecnie w procesie rozpatrywania. Gdyby projekt ustawy został w przyszłości przyjęty, oznaczałoby to zmianę podejścia Wielkiej Brytanii do sztucznej inteligencji – z elastycznych rozwiązań na stworzenie bardziej scentralizowanych i normatywnych ram, podobnych do tych obowiązujących w Unii Europejskiej.

Szerszy kontekst i rekomendacje

Wielka Brytania podpisała prawnie wiążącą Konwencję Rady Europy o sztucznej inteligencji, prawach człowieka, demokracji i rządach prawa (wrzesień 2024 roku), dostosowując się do zobowiązań dotyczących bezpieczeństwa sztucznej inteligencji. Ponadto, uczestniczyła także w kilku innych inicjatywach międzynarodowych dotyczących regulacji AI. Do najważniejszych z nich należą:

• rezolucja ONZ w sprawie globalnych zasad AI (marzec 2024 roku), która nie jest prawnie wiążąca, ale stanowi fundament dla międzynarodowych regulacji AI, 
• Deklaracja z Bletchley Park (listopad 2023 roku), która była wynikiem pierwszego światowego szczytu dotyczącego sztucznej inteligencji AI Safety Summit zorganizowanego przez Wielką Brytanię,
• inicjatywa OECD dotycząca zasad etycznych AI (OECD AI Principles z 2019 roku), które stały się globalnym standardem i zostały przyjęte przez G20.

Wielka Brytania preferuje w zakresie sztucznej inteligencji miękkie regulacje oraz szeroką współpracę międzynarodową.Konkludując, można wskazać, że buduje ona most między podejściem UE (twarde regulacje) a USA (bardziej elastyczne zasady).

Warto na bieżąco śledzić nowe wytyczne organów regulacyjnych i zmiany związane z regulacjami dotyczącymi sztucznej inteligencji w Wielkiej Brytanii, gdyż obszar ten rozwija się dynamicznie. 

Materiał jest częścią raportu „AI – regulacje prawne istniejące i powstające na danych rynkach”, opracowanego przez:

dr Małgorzata Winiarska-Brodowska

Doktor nauk społecznych. Specjalizuje się w problematyce z pogranicza nowych technologii, polityki i stosunków miedzynarodowych.