Regulacje prawne dotyczące sztucznej inteligencji w USA
11 grudnia 2025 roku prezydent USA Donald Trump wydał rozporządzenie wykonawcze dotyczące sztucznej inteligencji. Dokument ten określa krajowe ramy polityki w zakresie AI, kładąc nacisk na ograniczanie nadmiernych regulacji oraz koordynację działań administracji federalnej w celu utrzymania wiodącej pozycji Stanów Zjednoczonych w tej dziedzinie, w nawiązaniu do rozporządzenia z 23 stycznia 2025 roku dotyczącego usuwania barier dla amerykańskiego przywództwa w obszarze sztucznej inteligencji.
Rozporządzenie uchyla lub podważa stanowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji uznane za uciążliwe lub sprzeczne z polityką federalną Stanów Zjednoczonych. W tym celu w Departamencie Sprawiedliwości powołano Zespół ds. Postępowań Sądowych w Sprawach Sztucznej Inteligencji, który będzie kwestionował w sądzie przepisy dotyczące sztucznej inteligencji na szczeblu stanowym.
Podejście do regulacji prawnych w zakresie AI w Stanach Zjednoczonych
W USA dominuje podejście proinnowacyjne do sztucznej inteligencji. Ostatnie zmiany na poziomie federalnym wskazują między innymi, iż regulacje stanowe tworzą mozaikę 50 różnych systemów regulacyjnych, co może utrudniać przestrzeganie przepisów, zwłaszcza w przypadku start-upów. Administracja Donalda Trumpa wychodzi naprzeciw tym trudnościom właśnie poprzez zmniejszanie obciążeń regulacyjnych i blokowanie restrykcyjnych przepisów stanowych. Działania te mają na celu ułatwienie i obniżenie kosztów tworzenia i wdrażania systemów AI w Stanach Zjednoczonych dla startupów i założycieli firm technologicznych.
Rozwiązania w wybranych stanach w zakresie regulacji dotyczących sztucznej inteligencji
Niektóre stanowe przepisy dotyczące systemów sztucznej inteligencji (w zastosowaniach konsumenckich i komercyjnych) już weszły w życie, podczas gdy inne jeszcze nie (por. NCSL / FPF / IAPP). W Kolorado wejście w życie jednego z najbardziej kompleksowych praw stanowych dotyczących sztucznej inteligencji w USA, które obejmuje systemy sztucznej inteligencji „wysokiego ryzyka” we wszystkich sektorach – Colorado AI Act, CAIA, uchwalonego w 2024 roku – jest ciągle opóźniane (zapowiadana data wejścia w życie to 30 czerwca 2026 roku).
W wielu stanach obowiązują już przepisy dotyczące sztucznej inteligencji w ramach poszczególnych zagadnień – przykładowo:
- w Kalifornii, Nowym Jorku i Illinois w zakresie AI i zautomatyzowanego podejmowania decyzji w procesach zatrudniania (np. konieczność informowania o użyciu AI, zakaz dyskryminacji przez AI);
- w Kalifornii, Nevadzie, Montanie w zakresie prywatności (zależnie od stanu może dotyczyć profilowania, danych wrażliwych, decyzji automatycznych, obowiązku oznaczania treści generowanych przez AI);
- w Kalifornii i Waszyngtonie są to regulacje sektorowe – np. dotyczące AI w ubezpieczeniach czy edukacji.
Stanowe ustawy dotyczące zaawansowanej sztucznej inteligencji (frontier AI)
Najważniejsze spośród przepisów dotyczących frontier AI (frontier models to najbardziej zaawansowana, najbardziej ryzykowna podgrupa modeli zdolnych do wielu zadań – modeli ogólnego przeznaczenia / General-Purpose AI, GPAI) to ustawy, które skupiają się na modelach poszerzających możliwości sztucznej inteligencji oraz na szczególnych zagrożeniach, jakie te modele mogą stwarzać – np. w Kalifornii – Senate Bill 53 (SB-53) Transparency in Frontier Artificial Intelligence Act (TFAIA), czy w Nowym Jorku – Responsible AI Safety and Education (RAISE) Act.
Ich głównym celem jest wzmocnienie przejrzystości. Ustawy te odchodzą od najbardziej kontrowersyjnych zapisów zawetowanej w Kalifornii ustawy SB-1047 (California AI Bill), takich jak odpowiedzialność twórców sztucznej inteligencji. Natomiast w ramach umacniania transparentności zawierają m.in. zapisy dotyczące ochrony sygnalistów, zgłaszania incydentów, a także protokołów bezpieczeństwa i ochrony, zawierających między innymi oceny ryzyka, procedury łagodzące oraz środki bezpieczeństwa.
California Senate Bill 53 (SB-53) Transparency in Frontier Artificial Intelligence Act (TFAIA) został podpisany przez gubernatora 29 września 2025 roku (wszedł w życie 1 stycznia 2026 roku) i stał się tym samym pierwszą w USA kompleksową regulacją prawną na szczeblu stanowym, odnoszącą się do najnowocześniejszych systemów sztucznej inteligencji. Drugą ustawą jest RAISE – została podpisana przez gubernatora Nowego Jorku 19 grudnia 2025 roku.
Dalsze losy tych ustaw w dużej mierze zależą od działań rządu federalnego (i opisanego wcześniej rozporządzenia z 11 grudnia 2025 roku – Ensuring a National Policy Framework for Artificial Intelligence).
Strategia Stanów Zjednoczonych w zakresie sztucznej inteligencji
23 lipca 2025 roku Biały Dom opublikował dokument pt. „Wygrana w wyścigu: Amerykański plan działania w zakresie sztucznej inteligencji”, który stanowi strategiczny plan działania mający na celu wspieranie przywództwa USA w dziedzinie sztucznej inteligencji i który realizuje wizję prezydenta USA-Donalda Trumpa, dotyczącą globalnej dominacji w dziedzinie sztucznej inteligencji. Plan koncentruje się przede wszystkim na wsparciu innowacji, deregulacji i przyspieszeniu rozwoju infrastruktury oraz pozycjonowaniu Stanów Zjednoczonych jako lidera w międzynarodowej dyplomacji i bezpieczeństwie w obszarze sztucznej inteligencji.
Wcześniejsza administracja – Joe Bidena, skupiała się na strategii bezpiecznej, pewnej i godnej zaufania sztucznej inteligencji (safe, secure, and trustworthy AI).
Stany Zjednoczone stawiają na proinnowacyjne i elastyczne zasady dotyczące sztucznej inteligencji. Warto na bieżąco śledzić nowe przepisy związane z regulacjami dotyczącymi sztucznej inteligencji w USA, gdyż obszar ten podlega dynamicznym zmianom, przede wszystkim w sferze politycznej oraz w obszarze nowych technologii.
Materiał jest częścią raportu „AI – regulacje prawne istniejące i powstające na danych rynkach”, opracowanego przez:
- Wszystko
- Wiedza (3)
