Polskie i europejskie mikrofirmy

Mikrofirmy stanowią trzon gospodarki zarówno w Polsce, jak i w Unii EuropejskiejW UE funkcjonuje około 31 mln mikroprzedsiębiorstw, co stanowi 94 proc. ogółu firm. Polska w tej statystyce wyróżnia się jeszcze wyższym udziałem mikrofirm – w 2023 r. stanowiły one 97 proc. wszystkich przedsiębiorstw, co odpowiada 2,2 mln podmiotów.

W mikrofirmach w Polsce zatrudnionych jest 42 proc. ogółu pracowników, co jest wynikiem znacznie wyższym od średniej unijnej wynoszącej 30 proc..

Produktywność polskich mikrofirm na tle UE

Raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) „Mikrofirmy pod lupą w latach 2019-2023” wskazuje, że mimo dużego znaczenia mikrofirm dla gospodarki, ich produktywność w Polsce pozostaje znacznie niższa niż w innych krajach Unii Europejskiej. W 2022 r. produktywność pracy w polskich mikroprzedsiębiorstwach wynosiła 14 tys. EUR na pracownika, co przekłada się na ponad 2,5 razy mniej niż średnia unijna (38 tys. EUR) i aż dziewięć razy mniej niż w krajach o najwyższej produktywności. Najpewniej różnica produktywności pomiędzy krajami Europy Zachodniej a Europy Środkowo-Wschodniej wynika przede wszystkim z luki w poziomie innowacyjności i wykorzystaniu nowoczesnych technologii.

Bariery rozwoju mikroprzedsiębiorstw

Ostatnie lata były szczególnie trudne dla polskich mikroprzedsiębiorstw. Pandemia COVID-19, wojna w Ukrainie, kryzys energetyczny oraz wysoka inflacja wprowadziły znaczącą niepewność w funkcjonowaniu biznesów. W latach 2019-2023 ponad 70 proc. mikrofirm wskazywało na niepewność gospodarczą jako główną barierę działalności. Dodatkowo mikroprzedsiębiorstwa zmagały się z rosnącymi kosztami pracowniczymi (80 proc. wskazań w 2023 r.) oraz drożejącymi surowcami i materiałami (63 proc. wskazań w 2023 r., w porównaniu do 29 proc. w 2021 r.). Problemy takie jak zatory płatnicze czy trudności w pozyskiwaniu nowych pracowników również nie sprzyjały działalności mikrofirm.

Relacje z klientami podstawą rozwoju

W związku z licznymi wyzwaniami mikrofirmy koncentrują się przede wszystkim na zacieśnianiu relacji z klientami. Działania te są szczególnie widoczne w branży gastronomicznej, zakwaterowania oraz handlowej, gdzie większość firm (ponad 80 proc.) wskazuje na budowanie lojalności klientów jako najważniejsze działanie. Niestety, znacznie rzadsze są inwestycje w badania i rozwój (B+R) czy automatyzację procesów, co ogranicza długofalowy wzrost produktywności. Dlatego mikrofirmy tak bardzo potrzebują wsparcia w obszarze dostępu do wiedzy oraz rynków międzynarodowych, aby mogły skutecznie rozwijać swoje działalności.

Działania podejmowane w branżach w 2023r.

Źródło: PIE – opracowanie na podstawie własnych wyników badań

Raport wskazuje, że aby polskie mikroprzedsiębiorstwa mogły w pełni wykorzystać swój potencjał, konieczne są inwestycje w innowacje, cyfryzację oraz rozwój kapitału ludzkiego. Wsparcie w zakresie finansowania, edukacji oraz dostępu do technologii, które to mogą pomóc mikrofirmom przekroczyć obecne bariery. Ponadto wspieranie współpracy z większymi przedsiębiorstwami oraz promowanie aktywności na rynkach zagranicznych mogą przyczynić się do zwiększenia ich konkurencyjności na arenie międzynarodowej.

Źródło:Raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) „ Mikrofirmy pod lupą w latach 2019-2023”, grudzień 2024r.