Dynamiczny rozwój polskiej branży piekarniczej

Polska jest 5. największym producentem wyrobów piekarskich w Unii Europejskiej jak wskazano w raporcie banku Pekao „Branża piekarnicza. Dobre wyniki w 2023 roku oraz umiarkowanie optymistyczne perspektywy na przyszłość”. Nasz kraj należy też do TOP10 unijnych eksporterów. Polskie produkty trafiają zarówno do innych krajów Unii Europejskiej, jak i poza nią.

Branża piekarnicza liderem w sektorze spożywczym

Przemysł piekarniczy jest liderem w polskim sektorze spożywczym pod względem liczby firm, z prawie 8 tysiącami przedsiębiorstw. Co piąta firma spożywcza w Polsce zajmuje się produkcją wyrobów piekarskich. Sektor charakteryzuje się wysoką rentownością oraz znacznymi nakładami inwestycyjnymi. Sektor jest rozdrobniony: tylko około 300 firm zatrudnia 10 i więcej osób, a 30 z nich to duże przedsiębiorstwa z ponad 250 pracownikami. Największe firmy generują 60% przychodów branży. Branża piekarnicza zatrudnia ponad 100 tys. osób, plasując się na 4. miejscu w UE.

Znaczenie na rynku krajowym i dynamiczny wzrost eksportu

Przemysł piekarniczy, stanowiący prawie 5% produkcji krajowego przemysłu spożywczego w 2022 roku, odgrywa kluczową rolę w polskiej gospodarce żywnościowej. Segment świeżego pieczywa odpowiada za ponad 2/3 wartości produkcji przedsiębiorstw na polskim rynku, dominując w strukturze branży. Pieczywo pozornie nie wygląda na typowy produkt eksportowy. Jednakże eksport wyrobów piekarskich z Polski rośnie dynamicznie, zwłaszcza w segmencie pieczywa cukierniczego. Generuje on 20% przychodów przemysłu piekarniczego, co jest niższym udziałem niż w całej branży spożywczej, ale nadal znaczącym. W ciągu dekady nastąpił wzrost eksportu wyrobów piekarskich z 10% do 20%.

Handel wewnątrzwspólnotowy oraz eksport poza UE

Unijna produkcja jest skoncentrowana w krajach o dużej liczbie konsumentów. Francja i Niemcy odpowiadają za ponad 50% produkcji w UE, a Polska zajmuje 5. miejsce z 5% udziałem. Nasze państwo wyróżnia się jedną z najwyższych dynamik rozwoju w ostatnich latach. Ostatnie dwa lata przyniosły dynamiczny wzrost wartości handlu wewnątrzwspólnotowego wyrobami piekarskimi, głównie dzięki wyższym cenom. Średnia dynamika wzrostu w latach 2022-23 wyniosła prawie 20%, przewyższając wcześniejsze lata. Wolumen handlu rósł wolniej, co podkreśla rolę cen jako głównego napędu. Polska, jako jeden z czołowych producentów wyrobów piekarskich, zajmuje 7. miejsce pod względem wartości obrotów i 4. miejsce pod względem wolumenu w handlu wewnątrz UE. W latach 2015-2023 Polska zwiększyła swoje udziały w handlu wewnątrzwspólnotowym o 2 punkty procentowe, wyróżniając się wysokim tempem rozwoju.

Rosnące ceny transakcyjne wspierały również wartość eksportu z UE. W 2023 roku, mimo spadku wolumenu o 2%, wartość eksportu wzrosła dzięki zwyżce cen. Polska, plasująca się pod koniec pierwszej dziesiątki eksporterów (8. miejsce) wyrobów piekarskich z UE, wyróżnia się jednak na tle liderów dzięki najwyższym dynamikom wzrostu w latach 2015-23, zwiększając swój udział w unijnym eksporcie o 2 punkty procentowe.

Główne rynki zbytu

Polskie produkty piekarskie docierają do prawie 100 krajów. W przypadku pieczywa 92% eksportu trafia do krajów UE, głównie ze względu na ograniczoną możliwość przewożenia tych produktów na duże odległości. Pieczywo cukiernicze ma bardziej zróżnicowaną strukturę geograficzną, z Wielką Brytanią jako drugim największym odbiorcą poza UE.

Polska branża piekarnicza ma duży potencjał na rozwój eksportu do innych krajów UE. Wzrost importu w krajach UE i niski udział Polski w tych rynkach stwarza możliwości ekspansji. Główne rynki dla polskich wyrobów piekarskich to Niemcy i Czechy, gdzie Polska ma już silne pozycje. Polska jest także aktywna w krajach skandynawskich, choć na rynkach zachodnioeuropejskich, jak Francja, Holandia, Austria, i Hiszpania, istnieje przestrzeń do wzrostu.

Wielka Brytania jest najważniejszym rynkiem pozaunijnym dla Polski, z potencjałem wzrostu w niektórych segmentach produktowych. Polska miała również silną pozycję na rynkach Rosji i Ukrainy, choć są one teraz ograniczone przez czynniki polityczne i ekonomiczne. Inne potencjalne rynki to USA, Szwajcaria, i Norwegia, gdzie aktywność polskich firm jest wciąż mniejsza niż konkurencji z innych krajów UE.

Polska branża piekarnicza ma znaczący potencjał rozwoju zarówno wewnątrz UE, jak i poza nią. Kluczowym wyzwaniem będzie zwiększenie obecności na dużych i bogatych rynkach zachodnioeuropejskich oraz pełniejsze wykorzystanie możliwości na rynkach pozaunijnych.

Źródło: Bank Pekao – „Branża piekarnicza. Dobre wyniki w 2023 roku oraz umiarkowanie optymistyczne perspektywy na przyszłość”.