Afryka – kontynent dużych możliwości dla polskich firm

Coraz więcej polskich przedsiębiorców poszukuje nowych rynków zagranicznych, a Afryka, z dynamicznie rosnącą gospodarką i młodą, ambitną populacją, staje się dla nich atrakcyjnym kierunkiem. Kontynent ten oferuje nie tylko szanse na rozwój biznesu, ale także możliwość nawiązania trwałych partnerstw.

Polski przedsiębiorca może wejść w sektory, które w Afryce zaczynają się rozwijać, od technologii po rolnictwo i energię odnawialną.

Afryka w liczbach – potencjał, który rośnie

Afryka to ponad 50 krajów, z których każdy ma swoje własne tempo rozwoju i potrzeby. W ciągu najbliższych 30 lat kontynent podwoi swoją populację, a połowa jego mieszkańców będzie miała mniej niż 25 lat. Prognozy mówią o średnim wzroście PKB na poziomie 3,8 proc., a w takich krajach jak Etiopia, Senegal czy Wybrzeże Kości Słoniowej nawet ponad 6 proc. Zatem to rynek pełen możliwości, w którym polskie produkty i know-how warto, żeby znalazły swoje miejsce.

Handel Afryki ze światem

Handel Afryki ze światem jest silnie skoncentrowany na surowcach energetycznych i metalach, z rosnącym udziałem produktów przemysłowych i pojazdów, przy utrzymującym się deficycie handlowym.

Handel Afryka – świat, ujęcie roczne (mln EUR)

Źródło: Export Intelligence na bazie danych UN Comtrade

Struktura eksportu – dominują paliwa mineralne i produkty naftowe (25,7 proc. wartości eksportu), a następnie złoto i inne metale szlachetne, pojazdy, rudy metali i maszyny elektryczne. Towary o najwyższym wzroście eksportu w ostatnich 5 latach to nawozy, pojazdy i maszyny elektryczne.
Struktura importu – największy udział mają paliwa mineralne (20,2 proc.), maszyny i urządzenia mechaniczne i elektryczne, pojazdy, zboża i tworzywa sztuczne. Towary o najwyższym wzroście importu to gaz skroplony, oleje lekkie i miedź.
Główne kierunki eksportu – Afryka najwięcej eksportuje do: Chin, Hiszpanii, Francji, Indii i USA.

Wymiana towarowa Polska – Afryka

Polski eksport do Afryki systematycznie rósł – z 1,356 mld EUR w 2010 r. do 4,574 mld EUR w 2024 r.

Handel Polski z Afryką – ujęcie roczne (mln EUR)

Źródło: Export Intelligence na bazie danych GUS

Największy przyrost wartości eksportu w ciągu 5 lat obserwowano w latach 2019–2023 – eksport wzrósł w tym okresie o ponad 345 proc. względem 2010 r.

Struktura towarowa eksportu

Dominują produkty rolno-spożywcze i przemysłowe: zboża i produkty zbożowe (13,7–14,3 proc. udziału), maszyny i urządzenia mechaniczne (10,8 proc.), pojazdy nieszynowe i części (10 proc.), mleko i produkty mleczne, mięso, cukry.

 Struktura towarowa importu

Polska importuje głównie: odzież (dzianą i niedzianą) – ok. 15 proc., paliwa mineralne i oleje – 12,9 proc., pojazdy i maszyny elektryczne – 6–10 proc., kakao i owoce – 4–5 proc.

Liczba firm handlujących z Afryką

Polska eksportuje głównie do Egiptu, Południowej Afryki i Maroka – w 2021 r. liczba eksporterów wynosiła odpowiednio 1 088; 1 286; 870.
Liczba importerów z Afryki do Polski jest znacznie niższa.

Mamy silniejsze niż przeciętne relacje handlowe z niektórymi krajami Afryki Środkowej, np. z Republiką Środkowoafrykańską, ale zdecydowanie słabsze z większością krajów Afryki Zachodniej i Południowej.

Wymiana usługowa Polska – Afryka

W latach 2015–2024 Polska miała ujemne saldo w handlu usługami z Afryką – więcej importowała niż eksportowała, z wyjątkiem nielicznych lat (2020 i 2024).
Najważniejsze usługi eksportowane do Afryki to: pozostałe usługi biznesowe (41,4 proc.), usługi transportowe (27,9 proc.), usługi telekomunikacyjne i informatyczne (17 proc.).
Najwyższy przyrost eksportu odnotowano w usługach podróży zagranicznych (CAGR 13 proc.) i finansowych (5,15 proc.).
Import usług z Afryki dominowany był przez podróże zagraniczne (36,1 proc.), usługi biznesowe (18,6 proc.) oraz transportowe (14,7 proc.).

Polskie inwestycje zagraniczne w Afryce

Dochody polskich firm z inwestycji w Afryce były zmienne, z reinwestowanymi zyskami w przedziale od -11,3 mln EUR w 2012 r. do 16,7 mln EUR w 2023 r.
Najwięcej jednostek zależnych polskich firm znajduje się w Południowej Afryce, Nigerii, Egipcie i Mozambiku. Dane pokazują, że polskie firmy odnoszą największe sukcesy tam, gdzie mogą zaoferować wyspecjalizowane produkty i usługi, a rozwój relacji biznesowych wymaga strategii dopasowanej do specyfiki poszczególnych krajów.

Przewaga nowego uczestnik – Polska

Bycie „nowym na rynku” nie musi być wadą. Brak historycznych powiązań daje polskim firmom elastyczność i możliwość budowania relacji od podstaw. Polscy przedsiębiorcy mogą wprowadzić świeże spojrzenie, szybciej reagować i wnieść konkurencyjne finansowanie, czego oczekują afrykańscy partnerzy.

Afryka to kontynent pełen wyzwań, ale i niepowtarzalnych szans. Dla polskich przedsiębiorców, którzy dobrze przygotują się do ekspansji, może stać się miejscem rozwoju, nowych kontaktów i ambitnych projektów.

Sześć zasad, które zwiększają szansę na sukces:

• Be easy – upraszczaj procedury i bądź dostępny dla partnerów
• Be fast – działaj szybko i terminowo
• Be flexible – dostosowuj warunki współpracy
• Be local – współpracuj z lokalnymi partnerami
• Be direct – kontroluj cały proces od początku do końca
• Be choosy – wybieraj projekty, które naprawdę pasują do Twojej firmy

Polskie przedsiębiorstwa mają mocne strony, które w Afryce mogą przynieść sukces. Na pewno należą do nich np. takie sektory jak: infrastruktura, przetwórstwo rolno-spożywcze, OZE czy wszelkiego rodzaju nisze produktowe, w których Polska ma doświadczenie.

Źródła:

• Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), „Afryka – nowy horyzont dla polskich firm. W jakich sektorach i krajach szukać szans?”, 12.2025
• Export Intelligence

Redakcja Trade.gov.pl

JL