Raport "Transformacja cyfrowa a internacjonalizacja"

Cyfrowa transformacja, rozumiana jako wdrażanie technologii informacyjnych w kluczowych obszarach działalności firmy, stała się kluczowym czynnikiem rozwoju przedsiębiorstw na rynkach międzynarodowych. Internacjonalizacja wspierana narzędziami cyfrowymi, w szczególności rozwój handlu elektronicznego (e-commerce), umożliwia firmom łatwiejsze dotarcie do globalnej bazy klientów i pokonanie tradycyjnych barier geograficznych.

Tendencję tę wzmocniły ostatnie wyzwania globalne, takie jak pandemia COVID-19, która wymusiła przyspieszenie przenoszenia sprzedaży do kanałów online. Według McKinsey (2021), w pierwszych miesiącach pandemii dokonano skoku cyfrowego, tworząc 10 lat postępu w e-handlu w zaledwie 3 miesiące. Gdy poszczególne kraje wprowadziły liczne ograniczenia, to konsumenci masowo przerzucili się na zakupy internetowe. W efekcie globalna sprzedaż fizycznych dóbr w kanale cyfrowym w relacji B2C (od firm do klientów indywidualnych) utrzymuje stabilną, dynamiczną trajektorię wzrostu: 2,23 bln USD w 2020 r., 3,66 bln USD w 2025 r. oraz prognozowane 4,97 bln USD w 2030 r.

Udział e-commerce w globalnych przychodach handlu konsekwentnie rośnie: z 18,8 proc. w 2020 r. do 23,5 proc. w 2025 r., a następnie 25 proc. w 2030 r. Trend pokazuje dalszą ekspansję kanałów cyfrowych w strukturze sprzedaży.

Również w Europie nastąpił trwały wzrost znaczenia handlu online, gdzie wartość sprzedaży wyniosła 514 mld USD w 2020 r., wzrośnie do 674 mld USD w 2025 r., a w 2030 r. ma osiągnąć 841 mld USD. Globalny B2C e-commerce ma jednak ponad dwukrotnie wyższe tempo wzrostu niż europejski (Statista, 2025a).

Udział sprzedaży transgranicznej w europejskim handlu online pozostaje istotny – w 2022 r. wyniósł 27,3%, co potwierdza silną integrację e-commerce w Europie i rosnącą skłonność konsumentów do zakupów poza granicami własnego kraju (Statista, 2025a).

Transformacja cyfrowa nie tylko pomogła firmom przetrwać okresy kryzysu, ale stała się też odpowiedzią na inne wyzwania. Należą do nich m.in. (Mirzaye, Mohiuddin, 2025):

• Nagłe załamania łańcuchów dostaw i ograniczenia mobilności – np. w czasie pandemii, gdy tradycyjne kanały dystrybucji były zaburzone, e-commerce umożliwił dalszą sprzedaż i dystrybucję towarów bez fizycznego kontaktu. Firmy szybko wdrożyły cyfrowe kanały sprzedaży i bezpieczne formy dostawy lub odbioru zamawianych produktów, by zrekompensować spadki w handlu stacjonarnym.
• Rosnąca konkurencja międzynarodowa – pojawienie się globalnych platform sprzedażowych (marketplaces) wymusiło na lokalnych przedsiębiorcach cyfryzację, by utrzymać konkurencyjność wobec światowych korporacji. Cyfrowe narzędzia pozwalają nawet małym i średnim firmom docierać do klientów za granicą, niwelując przewagę dużych korporacji.
• Zmieniające się preferencje konsumentów – klienci oczekują dziś dostępu do nowej oferty, wygodnej dostawy, szybkich płatności online i bogatego wyboru produktów z całego świata. Aby sprostać tym oczekiwaniom, firmy muszą inwestować w nowoczesne platformy e-commerce i obecność w mediach społecznościowych.
• Nowe regulacje i kwestie bezpieczeństwa – globalizacja handlu w sieci idzie w parze z wyzwaniami prawnymi, takimi jak ochrona danych osobowych czy walka z nieuczciwymi praktykami w internecie. Pojawiły się akty prawne (np. Digital Services Act w UE), które mają przeciwdziałać obrotowi towarami podrobionymi i zwiększyć odpowiedzialność platform za treści oraz bezpieczeństwo transakcji. Przedsiębiorstwa muszą dostosować się do tych regulacji na różnych rynkach.

Celami tego opracowania są: omówienie, jak cyfrowa transformacja, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju e-commerce, wspiera proces internacjonalizacji przedsiębiorstw w obliczu powyższych wyzwań oraz analiza najnowszych danych statystycznych i badań dotyczących handlu elektronicznego, a także uwarunkowań prawnych, kulturowych, ekonomicznych i technologicznych czterech wybranych rynków europejskich: Niemiec, Francji, Hiszpanii i Włoch. Rynki te należą do jednych z największych w Europie pod względem wartości e-handlu i jednocześnie reprezentują zróżnicowane otoczenie biznesowe, co pozwoli wskazać wspólne trendy oraz lokalne specyfiki istotne z punktu widzenia polskich eksporterów i firm planujących ekspansję zagraniczną.

Pobierz cały raport w pdf

Autorami raportu „Transformacja cyfrowa a internacjonalizacja: rozwój e-commerce jako odpowiedź na wyzwania globalne” są:

dr hab. Arkadiusz Kawa

Profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i prezes Spółki Celowej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Specjalizuje się w logistyce i e-commerce.

dr hab. Piotr Trąpczyński

Profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. W badaniach naukowych, działalności edukacyjnej i eksperckiej specjalizuje się w strategiach umiędzynarodowienia przedsiębiorstw.