Ochrona własności intelektualnej w krajach latynoamerykańskich
Nie będzie „odkryciem Ameryki” stwierdzenie, że dobra ochrona własności intelektualnej jest niezbędna do rozwoju międzynarodowej współpracy gospodarczej. Tym bardziej do zwiększania udziału w niej produktów innowacyjnych, o wyższym poziomie technologicznym i większej wartości dodanej. Temat ten jest obecnie szczególnie istotny z uwagi na gwałtowny rozwój gospodarki cyfrowej, zaawansowanych i nowoczesnych rozwiązań projektowych i szybko rosnącego poziomu sztucznej inteligencji.
Kraje pozaeuropejskie (z wyjątkiem niektórych wysoko rozwiniętych) są powszechnie uznawane za państwa słabo chroniące własność intelektualną. Jak to wygląda w Ameryce Łacińskiej?
Modernizacja i dostosowanie do standardów międzynarodowych
Ochrona własności intelektualnej w tym regionie jest zróżnicowana. Nic dziwnego, wielokrotnie wskazywałem, że Ameryka Łacińska to nie jeden kraj, nie jeden wielki zbiór hiszpańskojęzyczny, ale państwa niekiedy wręcz diametralnie różniące się między sobą pod każdym względem. Ocenia się jednak, że w tych krajach szybciej lub wolniej sytuacja pod tym względem się poprawia. Przepisy i ich egzekwowanie mogą się różnić między krajami, ale trendem jest modernizacja i dostosowywanie do standardów międzynarodowych. Należy jednak zauważyć, że pomimo postępów, poziom ochrony i egzekwowania praw własności intelektualnej nadal bywa niższy niż w krajach rozwiniętych. Do najważniejszych priorytetów w tym zakresie jest cyfrowa własność intelektualna oraz zwalczanie piractwa.
Dużą rolę w tym zakresie odgrywają umowy o wolnym handlu, które z zasady zawierają klauzule o ochronie własności intelektualnej, ustanawiając wspólne, wysokie standardy dla patentów, praw autorskich, wzorów przemysłowych i znaków towarowych. Wprowadzają też przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i ochronie oznaczeń geograficznych. Choć realizacja zobowiązań z umów bywa różna, to jednak zawarcie takiej umowy zapewnia wyższą ochronę i ułatwienia w rozstrzyganiu sporów. Dla przypomnienia UE (a więc także Polska) posiada podpisane takie umowy z większością państw latynoamerykańskich i karaibskich. Zwracam także uwagę, że umowa USMCA/T-MEC również przyczyniła się do poprawy w tym zakresie w Meksyku. Ponadto w pracach OECD związanych z wnioskowanym akcesem Peru, Argentyny i Brazylii do tej organizacji zwraca się dużą uwagę na kwestie ochrony własności intelektualnej w tych państwach.
Wsparcie organizacji międzynarodowych
Niezależnie od tego ochrona własności intelektualnej w Ameryce Łacińskiej jest wspierana przez organizacje międzynarodowe. Działania koncentrują się na zwalczaniu piractwa cyfrowego oraz poprawie krajowych systemów i świadomości w zakresie ochrony praw własności intelektualnej. W zwalczaniu piractwa dużą rolę odgrywa koalicja ACE, która współpracuje z lokalnymi urzędami.
Także UE wspiera pod tym względem przedsiębiorstwa unijne w regionie. W strukturach KE funkcjonuje EUIPO (Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej). Jednym z programów EUIPO jest inicjatywa IP Key Latin America, która wspiera zwiększoną ochronę i egzekwowanie praw własności intelektualnej w regionie Ameryki Łacińskiej, od Meksyku po Chile. Poprzez swoje działania IP Key Latin America dąży do wspierania firm międzynarodowych (zwłaszcza przedsiębiorstw z UE), prowadzących działalność w tym regionie, i współpracuje ze swoimi partnerami, aby zwiększyć świadomość korzyści płynących z własności intelektualnej jako klucza do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. EUIPO oferuje także SME Fund, który jest programem dotacji mającym na celu pomoc małym i średnim przedsiębiorstwom unijnym w ochronie ich praw własności intelektualnej.
Skąd czerpać wiedzę?
Skuteczna ekspansja zagraniczna wymaga zwrócenia uwagi na ochronę swojej własności intelektualnej. Niezbędne jest dokładne zapoznanie się z przepisami poszczególnych krajów, zrozumienie lokalnych systemów rejestracji i egzekwowania praw, a także korzystanie z wymienionych programów wsparcia UE. A skąd wziąć takie informacje? Tu kierowałbym przedsiębiorców przede wszystkim do Zagranicznych Biur Handlowych PAIH, naszych ambasad i konsulatów, delegatur unijnych oraz do portalu Access2Markets.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT)
- Wszystko
- Aktualności (1008)
- Wiedza (540)
- Kalendarz (1823)
- Centrum Wsparcia (350)
