Afryka w zasięgu polskich eksporterów, część 1/3

Kenia od lat pełni rolę gospodarczej i logistycznej bramy do Afryki Wschodniej. To jeden z najszybciej rozwijających się rynków regionu, oferujący realne szanse dla polskich przedsiębiorstw zainteresowanych dywersyfikacją kierunków eksportu oraz długofalową obecnością poza Europą.

Kenia jako centrum Afryki Wschodniej

Kenia liczy obecnie ponad 50 mln mieszkańców, a jej znaczenie wykracza daleko poza granice kraju. Dzięki portowi w Mombasie, międzynarodowemu lotnisku w Nairobi oraz rozwiniętej infrastrukturze logistycznej, Kenia zapewnia dostęp do rynku Afryki Wschodniej liczącego ponad 200 mln konsumentów.

Nairobi jest również jednym z najważniejszych ośrodków międzynarodowych na kontynencie. To trzecia na świecie, po Nowym Jorku i Genewie, siedziba Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz wielu instytucji międzynarodowych, co sprzyja stabilności, obecności kapitału zagranicznego i rozwojowi usług.

Stabilny wzrost gospodarczy i przyjazne otoczenie biznesowe

Gospodarka Kenii od lat rośnie w tempie przekraczającym 5 proc. rocznie. Rząd konsekwentnie realizuje politykę rozwoju infrastruktury, tworzenia miejsc pracy oraz podnoszenia poziomu życia społeczeństwa. Jednocześnie podejmowane są działania mające na celu poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej, w tym uproszczenie procedur administracyjnych.

Warto jednak podkreślić, że Kenia coraz częściej chroni wybrane sektory własnej gospodarki, m.in. poprzez ograniczenia importowe. Oznacza to, że eksport do Kenii powinien być traktowany strategicznie, z uwzględnieniem możliwości lokalnej produkcji, montażu lub przetwórstwa.

Młode społeczeństwo i rosnąca klasa średnia

Jednym z bardzo ważnych argumentów przemawiających za długofalowym zainteresowaniem rynkiem kenijskim jest struktura demograficzna. Średnia wieku wynosi około 20 lat, a zdecydowaną większość społeczeństwa stanowią dzieci i młodzież.

To społeczeństwo młode, ambitne i przedsiębiorcze, coraz lepiej wykształcone i dobrze posługujące się językiem angielskim. Wraz z rozwojem gospodarczym dynamicznie rośnie klasa średnia, która generuje popyt na produkty wyższej jakości, nowoczesne technologie oraz usługi.

Sektory o największym potencjale dla polskich firm

Na podstawie doświadczeń rynkowych i aktualnych potrzeb gospodarki Kenii można wskazać kilka sektorów szczególnie perspektywicznych dla polskich eksporterów:

• sektor medyczny i sprzęt ochrony zdrowia,
• maszyny i urządzenia rolnicze,
• przetwórstwo spożywcze i technologie ograniczające straty żywności,
• branża budowlana i materiały budowlane,
• technologie IT i usługi cyfrowe.

Rolnictwo pozostaje największym pracodawcą w Kenii, zatrudniając około 40 proc. siły roboczej. Jednocześnie poziom mechanizacji jest niski, a straty powstające na etapie zbioru, przechowywania, transportu i przetwórstwa są bardzo wysokie. Każde rozwiązanie technologiczne, które pozwolą te straty ograniczyć, spotyka się z dużym zainteresowaniem rynku.

Handel Polska–Kenia: duży potencjał wzrostu

Całkowity eksport Polski do Afryki stanowi około 1 proc. polskiego eksportu, co pokazuje, jak niewielka jest jeszcze obecność polskich firm na tym kontynencie. W przypadku Kenii obroty handlowe z Polską wynoszą zaledwie około 80 mln USD rocznie.

Polska eksportuje do Kenii m.in. zboża, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz wybrane wyroby przemysłowe, natomiast importuje głównie herbatę, kawę i kwiaty cięte.

Jak zwiększyć szanse na sukces

Wejście na rynek kenijski wymaga odpowiedniego przygotowania i podejścia:

• dostosowania produktu do lokalnych realiów i potrzeb,
• osobistej obecności na rynku i bezpośrednich rozmów z partnerami,
• współpracy z lokalnymi dystrybutorami, najlepiej bez wyłączności,
• udziału w targach i wydarzeniach branżowych w regionie.

Kenia nie jest rynkiem prostym, ale dla firm gotowych na długofalowe zaangażowanie może stać się stabilnym i perspektywicznym kierunkiem eksportu.

Afryka Północna czeka na polskich eksporterów

Afryka Północna, obejmująca Maroko, Algierię, Egipt, Tunezję i Libię, stanowi strategiczny region dla polskich przedsiębiorstw zainteresowanych dywersyfikacją eksportu i długofalowym rozwojem działalności poza Europą. Każdy z tych krajów charakteryzuje się innym modelem gospodarczym, strukturą rynku i sposobem prowadzenia biznesu, dlatego podejście do eksportu wymaga indywidualnej strategii.

Zróżnicowanie rynków w pigułce

Maroko – kraj stosunkowo otwarty dla zagranicznych przedsiębiorstw, funkcjonuje tu tzw. „królewski kapitalizm”: około 20 proc. gospodarki należy do firm królewskich, a pozostałe 80 proc. pozostaje w stosunkowo wolnej konkurencji. Sektor bankowy i przemysłowy są rozwinięte, a współpraca z lokalnymi organizacjami pracodawców, takimi jak CGM czy AMICA, może znacząco ułatwić wejście na rynek.
Egipt – największy rynek regionu, liczący ponad 100 mln mieszkańców. Pomimo otwartej gospodarki, większość kluczowych sektorów pozostaje w rękach elity wojskowej. Rynek jest atrakcyjny, lecz wymaga uwzględnienia zmiennych uwarunkowań ekonomicznych i międzynarodowych kryzysów wpływających na płynność finansową partnerów biznesowych.
Algieria – gospodarka zdominowana przez państwowy kapitalizm, szczególnie w sektorze energetycznym. Duże kontrakty są możliwe, ale wymagają kontaktów z elitami biznesowymi powiązanymi z administracją i służbami państwowymi. Współpraca z organizacjami takimi jak CREA czy CAP może zwiększyć wiarygodność i ułatwić wejście na rynek.
Tunezja – kraj stopniowo zwiększający regulacje gospodarcze; sektor energetyczny i przetwórstwo ropy są wiodącymi gałęziami gospodarki. Współpraca z organizacjami takimi jak CONECT wspiera weryfikację partnerów i ułatwia prowadzenie działalności.
Libia – rynek ograniczony (ok. 6 mln mieszkańców), ale z minimalnymi regulacjami, co stwarza możliwość sprzedaży produktów niszowych. Ze względu na niestabilną sytuację polityczną, weryfikacja partnerów i zalecana jest szczególna ostrożność w prowadzeniu transakcji.

Najważniejsze sektory i możliwości eksportowe

Polskie przedsiębiorstwa mogą znaleźć szanse w następujących sektorach:

• energetyka i sprzęt przemysłowy – sprzedaż maszyn i urządzeń do przetwórstwa surowców, w tym sprzętu górniczego w Maroku i Libii;
• budownictwo i materiały budowlane – rozwój infrastruktury w Egipcie, Maroku i Tunezji stwarza popyt na nowoczesne technologie i materiały;
• przetwórstwo żywności i rolnictwo – w Algierii i Tunezji, gdzie państwowe holdingi kontrolują dystrybucję żywności, istnieje zapotrzebowanie na linie produkcyjne, urządzenia pakujące i technologie zwiększające wydajność;
• usługi finansowe i IT – w Maroku i Egipcie rozwinięty sektor bankowy i cyfrowy stwarza możliwość współpracy w zakresie oprogramowania, usług outsourcingowych i technologii fintech.

Praktyczne wskazówki dla polskich eksporterów

Partnerstwo i kontakty lokalne – sukces w regionie często zależy od budowania relacji z lokalnymi dystrybutorami i organizacjami pracodawców.
Cierpliwość i dostosowanie rytmu negocjacji – decyzje biznesowe bywają szybkie, ale równie często mogą dojść do skutku po wielu miesiącach.
Znajomość różnic kulturowych – sposób komunikacji, podejście do negocjacji i rytuały biznesowe różnią się w poszczególnych krajach. Należy dostosować styl prowadzenia rozmów do lokalnych zwyczajów.
Uważna weryfikacja partnerów – w krajach o silnym związku polityki i gospodarki, takich jak Algieria czy Libia, warto korzystać z rekomendacji lokalnych izb handlowych i organizacji pracodawców, aby zminimalizować ryzyko.

Dla wszystkich krajów Afryki Północnej obowiązuje jedna, ta sama zasada – długofalowa obecność, cierpliwość oraz budowanie relacji z lokalnymi partnerami jako klucz do sukcesu i rozwoju współpracy gospodarczej w tym regionie.

Przedsiębiorcy zainteresowani tymi rynkami zbytu mogą uzyskać wsparcie i pomoc pracowników Zagranicznych Biur Handlowych PAIH

W części 2/3 – szanse dla polskich firm na rynku RPA

Źródło: Webinarium PAIH, „Polska-Afryka – perspektywy współpracy i instrumenty wspierające eksport”

Redakcja Trade.gov.pl

JL