Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Informacje praktyczne dla polskiego eksportera - Angola

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja MPiT | 2018-03-26 20:39:46
afryka. angola, informacje praktyczne dla eksporterów

Polskie produkty cieszą się bardzo dobrą opinią w Angoli. W szczególności zainteresowanie budzą: polskie maszyny dla przemysłu meblarskiego, automaty przemysłowe, urządzenia pomiarowe, sprzęt budowlany, a także sprzęt rolniczy. W 2014 r. wartość polskiego eksportu do Angoli wyniosła 12,99 mln EUR, były to głównie: mięso, przetwory ze zbóż, soda kaustyczna, materiały budowlane, opony, maszyny budowlane, odzież używana, urządzenia precyzyjne.

Polska inwestycja w Angoli

Firma Navimor International z Sopotu wybudowała Akademię Rybołówstwa i Nauk o Morzu w Namibe. Realizacja projektu została oparta o umowę kredytową zawartą pomiędzy Rządem RP a Rządem Republiki Angoli w 2006 r. Przedsięwzięcie utworzenia Akademii zakładało stworzenie od podstaw ośrodka szkolnictwa morskiego, który ma kształcić wedle międzynarodowych standardów studentów z Angoli i krajów ościennych. Udział strony polskiej w przedsięwzięciu polegał m.in. na opracowaniu koncepcji funkcjonowania szkoły, dostarczeniu projektu i nadzorze nad budową oraz przekazanie specjalistycznego wyposażenia dydaktycznego. Ponadto przyszli wykładowcy uczelni (zarówno obywatele Angoli, jak i Polski) zostali wykształceni na polskich uczelniach (m.in. w Akademii Morskiej w Gdyni). Stworzenie Akademii jest największym polskim przedsięwzięciem pomocowym na kontynencie afrykańskim (wartość kredytu - 60 mln EUR). Oficjalne otwarcie planowane jest w pierwszej połowie 2017 r.

 

 

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Nie występują formalne bariery dla towarów i usług z Polski, które mają pełnoprawny dostęp do rynku na takich samych warunkach, jak towary i usługi z innych państw UE. Rząd Angoli deklaruje chęć przyciągnięcia do kraju możliwie największej liczby inwestorów zagranicznych, dlatego przedsiębiorcy zagraniczni mają taki sam status, jak ci wewnętrzni. Ustawa nr 20 z 2011 r. reguluje m.in.: przywileje i obowiązki inwestorów prywatnych i zagranicznych, definiuje pojęcia inwestycji: zagranicznych, bezpośrednich, pośrednich oraz specjalnych stref ekonomicznych.

 

W celu odbudowania poziomu rezerw walutowych wprowadzono ograniczenia w zakresie transferów zagranicznych w USD. Zgodnie z instrukcją Narodowego Banku Angoli (BNA) każdy przelew o wartości wyższej niż 300 tys. USD musi być autoryzowany przez bank centralny. Zarówno bank centralny, jak i poszczególne banki komercyjne opóźniają, a niekiedy wręcz uniemożliwiają realizację płatności.

 

Działający w Angoli przedsiębiorcy zagraniczni dość często mają też trudności z wyegzekwowaniem należności od miejscowych partnerów. Opóźnienia płatności dotyczą zwłaszcza administracji publicznej, która w wielu przypadkach należności reguluje w walucie miejscowej.

 

Jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk w gospodarce Angoli jest wysoki poziom cen towarów i usług. Luanda jest obecnie uznawana za najdroższe miasto świata. Większość towarów pochodzi z importu, a na ich cenę dodatkowo wpływają wysokie koszty frachtu oraz procedur importowych. Duże obciążenie portów i lotnisk sprawia, że towary trafiają na rynek dopiero po kilku miesiącach, a okres oczekiwania importerów znajduje również swoje odzwierciedlenie w cenach.

 

Dostęp do rynku pracy, świadczenie usług i zatrudnianie polskich obywateli

Wszyscy cudzoziemcy, którzy zamierzają podjąć pracę w Angoli muszą uzyskać pozwolenie na pracę. Formalności związane z legalizacją pobytu są złożone i długotrwałe. Wniosek o wizę pracowniczą należy złożyć przed wyjazdem do Angoli, w przedstawicielstwie dyplomatycznym tego kraju. Rozpatrywanie wniosku trwa zazwyczaj znacznie dłużej niż deklarowany przez angolskie władze imigracyjne okres 45 dni. Okres ważności wizy pracowniczej wynosi rok i nie może przekraczać terminu końca kontraktu. Utrudnienia związane z uzyskaniem odpowiedniej wizy skłaniają pracowników wielu firm do pobytu w Angoli na podstawie wizy zwykłej, o ważności do 30 dni, która może być dwukrotnie przedłużona.

 

Nabywanie i wynajem nieruchomości

Angolska konstytucja stanowi, że wszystkie grunty należą do państwa. Jedyną formą własności ziemi jest dzierżawa od państwa. Zasada wyłącznej własności państwa nie obejmuje tych nieruchomości, w przypadku których zachowały się księgi wieczyste z czasów kolonialnych. Procedury związane z nabyciem nieruchomości są bardzo złożone, nieprzejrzyste i trwają nawet kilkanaście miesięcy. Status prawny większości nieruchomości jest bardzo złożony, ponieważ zbywający i kupujący rzadko dopełniają wszystkich formalności. W wielu wypadkach sytuację komplikują roszczenia dawnych właścicieli oraz wady prawne przepisów nacjonalizacyjnych i reprywatyzacyjnych. Nabycie lub wynajem nieruchomości jest jednym z największych problemów, przed jakimi stają działające w Angoli podmioty gospodarcze. Szybki wzrost gospodarczy przyczynił się do lawinowego wzrostu popytu na nieruchomości. Ceny wynajmu nieruchomości w Luandzie szacuje się na 5-13 tys. USD/miesiąc (mieszkanie) oraz na 20 tys. USD/miesiąc (dom).

 

System zamówień publicznych

Angola jest państwem o wysokim wskaźniku korupcji CPI - w rankingu na 168 skwalifikowanych państw zajęła 163. miejsce. Rozpowszechnione jest zjawisko udzielania zamówień publicznych przedsiębiorstwom powiązanym z wysokimi urzędnikami państwowymi. W wielu przypadkach ubiegający się o zamówienie przedsiębiorcy zagraniczni spotykają się z żądaniami zawiązania konsorcjum ze wskazaną firmą miejscową. Zamówienia publiczne realizowane są głównie w formie przetargów. Organy administracji rządowej ogłaszają informację o otwarciu przetargu na 90 do 15 dni przed terminem zgłaszania ofert. Oferty przetargowe zazwyczaj muszą być zgłoszone bezpośrednio do odpowiedniego ministerstwa. Informacje na temat przetargów publicznych są zazwyczaj bardzo ograniczone. Podmioty ubiegające się o zamówienie mają w wielu wypadkach poważne trudności ze zdobyciem informacji i dokumentów niezbędnych do skompletowania oferty przetargowej. Niekiedy zdarza się, że informacja o wyniku przetargu nie jest podawana do wiadomości publicznej. Ogłoszenia dotyczące przetargów ukazują się najczęściej w dzienniku Jornal de Angola.

 

Pewne nadzieje na poprawę sytuacji stwarzają niektóre, z wprowadzonych ostatnio, zmiany legislacyjne. W czerwcu 2010 r. weszła w życie tzw. „ustawa o rzetelności publicznej” (nr 3/10 z 29 marca 2010 r.), która przewiduje sankcje karne za wykorzystywanie stanowiska w administracji państwowej do osiągania dodatkowych korzyści majątkowych. Ww. akt prawny wprowadza też obowiązek składania przez urzędników oświadczeń majątkowych.

 

7 września 2010 r. uchwalono nową ustawę o zamówieniach publicznych (nr 20/10). Do najistotniejszych zmian należy wprowadzenie preferencji dla przedsiębiorstw angolskich. Firmy zagraniczne mogą ubiegać się o realizację zamówień na prace budowlane o wartości wyższej niż 500 mln Kz (równowartość 4 mln EUR), a na inne usługi i towary jeśli ich wartość przekracza 73 mln Kz (równowartość 585 tys. EUR). Zamówienia poniżej ww. progów mają być dostępne dla podmiotów zagranicznych jedynie w przypadku braku zainteresowania ze strony firm angolskich.

 

Inwestowanie w Angoli

Rząd Angoli deklaruje chęć przyciągnięcia do kraju możliwie największej liczby inwestorów zagranicznych. Wyrazem tej polityki było uchwalenie ustawy nr 11 z 2003 r., która wprowadziła formalnie równy status inwestorów wewnętrznych i zagranicznych. Art. 10 ww. ustawy definiuje inwestycje zagraniczne jako:

  • transfery finansowe z zagranicy
  • wykorzystanie środków ulokowanych w angolskich bankach w obcej walucie przez nie-rezydentów
  • import maszyn, sprzętu, wyposażenia i innych urządzeń
  • transfer technologii i know-how.

Na mocy ww. aktu powołano do życia Narodową Agencję ds. Inwestycji Prywatnych - ANIP (port. Agência Nacional para o Investimento Privado), której zadaniem jest wspieranie i nadzorowanie zagranicznych inwestycji na terenie Angoli. Angolskie prawodawstwo określa sektory priorytetowe, w których inwestorzy uprawnieni są do zwolnień celnych, podatkowych i innych przywilejów. Należą do nich: rolnictwo, budownictwo, energetyka i woda, infrastruktura, turystyka i hotelarstwo, przemysł przetwórczy, górnictwo.

 

Zatwierdzeniu Rady Ministrów podlegają inwestycje w przemyśle naftowym i diamentowym oraz te podejmowane we współpracy z firmami państwowymi. W projektach związanych z infrastrukturą telekomunikacyjną oraz pocztą, zastrzeżony jest większościowy udział państwa. Wymiar i charakter zwolnień i przywilejów zależy od wartości inwestycji, a także ich lokalizacji. Kraj podzielony został na trzy strefy według kryterium ogólnego stopnia rozwoju. Na najwięcej przywilejów mogą liczyć inwestorzy w tzw. strefie C (prowincje Huambo, Bié, Moxico, Cuando Cubango, Cunene, Namibe, Malanje i Zaire), a odpowiednio mniej w strefie B (obszar prowincji Kwanza Norte, Bengo, Uíge, Kwanza Sul, Lunda Norte i Lunda Sul, a także większości gmin prowincji Benguela, Cabinda and Huíla) oraz najwyżej rozwiniętej - A (prowincja Luanda oraz stołeczne okręgi prowincji Benguela, Huíla, Cabinda i gmina Lobito). Przedsięwzięcia o wartości powyżej 100 tys. USD podlegają obowiązkowemu zgłoszeniu do ANIP. Instytucja pobiera opłatę manipulacyjną w wysokości 150 USD, udziela pomocy w opracowaniu dokumentacji wymaganej przez miejscowe przepisy, a następnie wydaje decyzję w sprawie realizacji inwestycji. Inwestycje zagraniczne o wartości powyżej 5 mln USD muszą zostać dodatkowo zatwierdzone przez Radę Ministrów. Zarejestrowanie działalności gospodarczej trwa w Angoli ok. 120 dni wobec 63 dni jako wartości średniej dla regionu. Na inwestorach zagranicznych ciążą również zobowiązania dotyczące zatrudniania pracowników miejscowych. Miejscowe prawo ogranicza liczebność pracowników z zagranicy do 30% ogólnej liczby zatrudnionego personelu, a także wprowadza obowiązek zrównania zarobków cudzoziemców z Angolczykami, którzy zajmują podobne stanowiska. Miejscowy kodeks pracy zapewnia dość szeroki wachlarz przywilejów pracowniczych.


Podmioty inwestujące w przemyśle wydobywczym są ponadto zobowiązane do przedsięwzięcia programów rozwojowych na rzecz lokalnych społeczności (np. budowa szkół, wyposażenie szpitali etc.). Od 2004 r. wszelkie przedsięwzięcia w dziedzinie górnictwa, budowy dróg i mostów, a także elektrowni podlegają zatwierdzeniu przez Ministerstwo Środowiska.

 

Eksport towarów

Od kilku lat rząd Angoli stara się uprościć przepisy dotyczące importu towarów. Pewne usprawnienie procedur importowych było możliwe dzięki współpracy miejscowego Urzędu Celnego z brytyjskim Crown Agents. We wrześniu 2008 r. zaczęła obowiązywać nowa taryfa opłat celnych, zgodnie z którą obniżeniu uległy stawki na ponad 58 kategorii towarów. Z ceł zwolniono ponadto materiały i sprzęt na potrzeby krajowej produkcji przemysłowej, wprowadzono natomiast 1% podatek od towarów luksusowych. Poza należnościami celnymi, importer musi uiścić opłatę clearingową (od 1 do 3% wartości towaru CIF), podatek VAT (od 2 do 30%), opłatę skarbową (0,5% wartości towaru), opłatę portową (500 USD za kontener 20-stopowy, 850 USD za kontener 40-stopowy) oraz opłaty składowe (20 USD dziennie za kontener 20-stopowy lub 40 USD dziennie za kontener 40-stopowy, naliczane począwszy od 15. dnia składowania). Importerzy muszą ponadto liczyć się ze znaczącym kosztem frachtu - transport kontenera 20-stopowego z portów europejskich wynosi ok. 3,2 tys. EUR, a także długim okresem oczekiwania. Kongestia w porcie w Luandzie sprawia, że statki oczekują nawet 70 dni na rozładunek towarów. Import towarów mogą prowadzić jedynie podmioty posiadające odpowiednią licencję, wydaną przez Ministerstwo Handlu. Dodatkowo na import wielu towarów wymagana jest licencja wydawana przez odpowiedni resort. W 2006 r. Angola wprowadziła obowiązek posiadania przez wszystkie towary importowane etykiet w jęz. portugalskim. Clearing towarów o wartości powyżej 1000 USD można prowadzić jedynie za pośrednictwem agenta. Chociaż liczba agentów znacząco wzrosła w ostatnich latach, stawki za ich usługi pozostają dość wysokie. Clearing odbywa się w oparciu o tzw. jeden dokument (port. Documento Unico), do którego dołączane są: konosament, certyfikat CNCA (port. Conselho Nacional dos Carregadores), faktura zakupu towarów, tytuł własności i inne dokumenty, w zależności od wymagań dotyczących danego rodzaju towarów. W 2006 r. Angola zniosła wymóg przeprowadzania inspekcji przywożonych towarów w porcie docelowym. Inspekcje BIVAC, Sotecna lub SGS można obecnie przeprowadzić w porcie.

 

Pierwsze kroki na rynku

Uzyskanie akceptacji dla projektu inwestycyjnego w Angoli wymaga przejścia następujących etapów:

  • prezentacja projektu przez inwestora wraz z niezbędną dokumentacją,
  • akceptacja prezentacji przez ANIP,
  • analiza i ocena propozycji oraz negocjacje ANIP z inwestorem,
  • akceptacja zaproponowanego projektu przez Zarząd ANIP lub Radę Ministrów,
  • wydanie przez ANIP certyfikatu CRIP (Certyfikat Rejestracji Inwestycji Prywatnych),
  • wydanie przez bank centralny Angoli (BNA) pozwolenia na import kapitału,
  • implementacja projektu.

 

Uwarunkowania prawne dla eksporterów i inwestorów

Jeśli chodzi o eksport produktów na angolski rynek, w przypadku wielu dóbr wymagane jest uzyskanie pozwolenia ze strony Ministerstwa Handlu. Licencja ta musi być corocznie odnawiana. Dodatkowo niektóre produkty wymagają zezwoleń od innych ministerstw. Są wśród nich wyroby farmaceutyczne, różnego rodzaju urządzenia komunikacyjne, jak odbiorniki radiowe, nadajniki, broń, amunicja i materiały wybuchowe, szereg produktów rolnych, znaczki i pieczęcie pocztowe czy różnego rodzaju substancje toksyczne.

 

Rodzaje działalności gospodarczej

Filia

Dogodną formą działalności gospdoarczej jest filia, której status regulują ustawy nr 9 i 13 z 1988 r. Filia zagranicznego podmiotu gospodarczego może prowadzić w Angoli działalność na takich samych zasadach jak miejscowe przedsiębiorstwa. Filia zobowiązana jest do przestrzegania angolskiego kodeksu handlowego i regulowania miejscowych podatków.
Zgodnie z ustawą o inwestycjach zagranicznych, wniosek o założenie filii powinien zostać skierowany do ANIP lub Rady Ministrów. Do wniosku powinny zostać dołączone następujące dokumenty:

  • zaświadczenie o możliwości założenia przez firmę swojej filii,
  • kopia statutu firmy-matki,
  • kopia zaświadczenia o wpisaniu firmy-matki do rejestru handlowego,
  • dokument zaświadczający, że firma-matka działa zgodnie z przepisami prawa kraju pochodzenia, wydany przez konsulat lub  wydział konsularny właściwej terytorialnie angolskiej placówki dyplomatycznej,
  • postanowienie o założeniu filii firmy-matki w Angoli,
  • upoważnienie prawników do reprezentowania firmy w trakcie rejestracji i realizacji inwestycji, jeżeli wymagają tego przepisy dotyczące danej dziedziny działalności.

Wszystkie przedłożone dokumenty powinny być zalegalizowane przez konsulat lub wydział konsularny właściwej terytorialnie angolskiej placówki dyplomatycznej. Po uzyskaniu zgody na założenie filii, zainteresowany podmiot powinien dopełnić następujących formalności:

  • uzyskać licencję na import kapitału od BNA,
  • uzyskać wpis do rejestru importerów towarów,
  • uzyskać wpis do rejestru handlowego,
  • wystąpić o publikację informacji o założeniu filii w angolskim Dzienniku Urzędowym (port. Diário da República),
  • zarejestrować filię w rejestrze skarbowym,
  • uzyskać wpis do rejestru statystycznego,
  • zarejestrować kontrakty pracowników zagranicznych w odpowiednim Urzędzie Pracy,
  • zarejestrować filię w Narodowym Instytucie Ubezpieczeń Społecznych (port. Instituto Nacional da Segurança Social - INSS),
  • uzyskać licencję na działalność handlową (port. alvará).

 

Przedstawicielstwo

Angolskie prawo przewiduje dwie formy działalności zagranicznych podmiotów gospodarczych: przedstawicielstwo i filię. Status prawny przedstawicielstw reguluje ustawa nr 7 z 1990 r. Do jego założenia zobowiązane są wszystkie podmioty zagraniczne, które zamierzają prowadzić swoją działalność dłużej niż rok. Pozwolenie na założenie przedstawicielstwa wydaje Narodowy Bank Angoli (port. Banco Nacional de Angola). Formuła przedstawicielstwa daje dość ograniczone możliwości działania, ograniczając je praktycznie do działań promocyjnych. Biuro nie może zatrudniać więcej niż 6 pracowników, spośród których co najmniej 3 musi być Angolczykami. Przedstawicielstwo nie ma uprawnień do prowadzenia działalności handlowej, nabywania kapitału i jego eksportu, wynajmu i zakupu nieruchomości z wyjątkiem potrzeb własnych. Przedstawicielstwo nie może ponadto korzystać ze zwolnień celnych lub podatkowych przewidzianych dla inwestorów zagranicznych.

 

Spółka

W zależności od dziedziny działalności konieczne może okazać się uzyskanie dodatkowych licencji. Najczęściej spotykaną formą działalności inwestorów zagranicznych w Angoli jest spółka, powoływana wraz z partnerami lokalnymi. Podmiot tego rodzaju ma miejscową osobowość prawną, a jednocześnie może korzystać z ze zwolnień i innych przywilejów dostępnych dla inwestorów prywatnych. Angolski kodeks spółek handlowych (ustawa nr 1 z 2004 r.) przewiduje możliwość powołania:

  • spółek z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • spółek akcyjnych,
  • spółek jawnych,
  • spółek komandytowych,
  • spółek komandytowo-akcyjnych.

Przedsiębiorcy zagraniczni najczęściej decydują się na założenie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Minimalny kapitał zakładowy takiej spółki wynosi równowartość 1 tys. USD w walucie miejscowej. W przypadku spółek akcyjnych ustawodawca określił minimalną kwotę na 20 tys. USD.

 

Gospodarcze umowy dwustronne pomiędzy Polską a Angolą:

  • Umowa o transporcie lotniczym między Rządem PRL i Rządem Ludowej Republiki Angoli. 1976.04.24, data wejścia w życie: 1979.08.24.
  • Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Ludowej Republiki Angoli w dziedzinie gospodarki rybnej. Data podpisania: 1977.04.28.
  • Umowa między Rządem PRL a Rządem Ludowej Republiki Angoli o współpracy kulturalnej i naukowej. Data podpisania: 1977.04.28, data wejścia w życie: 1981.03.09.
  • Porozumienie między PRL a Ludową Republiką Angoli o przyjaźni i współpracy. Data podpisania: 1978.12.04, data wejścia w życie: 1984.04.11.
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Angoli w sprawie spłaty i restrukturyzacji zadłużenia Republiki Angoli wobec RP. Data podpisania: 2003.11.21, data wejścia w życie: 2003.11.21.
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Angoli o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej. Data podpisania: 2006.03.01, data wejścia w życie: 2006.03.01.
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Angoli o udzieleniu kredytu. Data podpisania: 2006.03.01, data wejścia w życie: 2006.03.01.
  • Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Angoli o zmianie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Angoli o udzieleniu kredytu oraz Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Angoli o zmianie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Angoli o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej, sporządzonej w Luandzie 1.03.2006 r., w formie wymiany not. Data podpisania: 2008.06.25, data wejścia w życie: 2008.06.27.
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Rep. Angoli o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej. Data podpisania: 2010.08.27, data wejścia w życie: 2010.08.27.

***

Informacje pochodzą z Informatora Ekonomicznego MSZ oraz portalu GoAfrica.



Czy ta informacja była pomocna?
TAK/NIE 3 0